Viêm gan mạn tính là gan bị viêm nhiễm dẫn đến việc tế bào gan bị hoại tử, sau khi bị nhiễm 6 tháng mà virus không sạch trong cơ thể. Cũng có thể hiểu cách khác là virus viêm gan đã trở nên phức tạp hơn, gan đã bị tổn hại nghiêm trọng hơn, virus đang trong hoạt động sao chép. Viêm gan mạn thường là hậu quả của viêm gan cấp.

Tiến triển của viêm gan mạn có thể khỏi nhưng những trường hợp nặng thường dẫn tới xơ gan và ung thư gan. Nguyên nhân gây ra viêm gan mạn có nhiều nhưng 3 loại chính được công nhận là: viêm gan mạn do virus, viêm gan mạn do thuốc và viêm gan mạn do tự miễn.

image002-2

Phân loại viêm gan mạn

  • Viêm gan mạn do virus: B, C và B + D
  • Viêm gan mạn tự miễn
  • Viêm gan mạn do thuốc
  • Viêm gan mạn không rõ nguyên nhân hay viêm gan mạn có nguồn gốc ẩn.

Viêm gan mạn do virus

Hầu như chỉ có virus viêm gan B, C và D mới gây viêm gan mạn. Đây là giai đoạn gan bị viêm quanh khoảng cửa, hoại tử trong thùy, hóa sợi với các mức độ từ trung bình tới nặng. Ngược lại, nếu ở vào giai đoạn không sao chép thì hình ảnh mô học, lâm sàng và sinh hóa thường nhẹ, có khi bệnh nhân chỉ ở trong trạng thái người lành mang bệnh.

Viêm gan mạn B

Khả năng xuất hiện viêm gan mạn B sau khi nhiễm virus viêm gan B thay đổi theo lứa tuổi. Trẻ nhiễm virus viêm gan B sau sinh thường không có biểu hiện triệu chứng nhưng 90% sẽ trở thành người mang virus mạn tính và sẽ có nhiều nguy cơ dẫn đến ung thư gan. Người lớn khi nhiễm virus viêm gan B lại thường có biểu hiện lâm sàng rõ rệt của viêm gan cấp nhưng nguy cơ thành mạn chỉ khoảng 1%

Viêm gan mạn D

Kể cả đồng nhiễm viêm gan D với viêm gan B hoặc bội nhiễm viêm gan D trên bệnh nhân viêm gan B đều có thể dẫn tới viêm gan mạn. Đồng nhiễm thường làm nặng thêm viêm gan cấp và dễ thành viêm gan ác tính, bội nhiễm làm tăng khả năng tiến triển thành viêm gan mạn.

Viêm gan mạn C

  • Là viêm gan mạn tiến triển thầm lặng, nhiều trường hợp không hề có triệu chứng và ngay cả men Transaminase cũng bình thường. Chẩn đoán những trường hợp này chủ yếu dựa vào sinh thiết gan. Có 50 – 70% số ca viêm gan mạn C tiến triển sau viêm gan C cấp, 20 % tiến triển tới xơ gan sau 10 năm.
  • Biểu hiện lâm sàng: viêm gan mạn C cũng giống như viêm gan mạn B nhưng triệu chứng mờ nhạt hơn, hiếm gặp vàng da, tổn thương ngoài gan ít hơn, men Transaminase dao động và thấp hơn.

Viêm gan mạn tự miễn

  • Là viêm gan mạn là hiện tượng viêm và hoại tử tế bào gan xảy ra liên tục, đưa đến sự hóa xơ và suy gan. Sự tấn công miễn dịch qua trung gian tế bào mà ở đây tính đặc hiệu của gan (tế bào gan trở nên là kháng nguyên đối với tế bào miễn dịch) được khởi phát sau khi dùng thuốc hoặc bị nhiễm một loại siêu vi nào đó, do vậy viêm gan tự miễn còn gọi là rối loạn miễn dịch qua trung gian tế bào.
  • Về biểu hiện lâm sàng : khởi phát có thể âm thầm hoặc đột ngột ở những phụ nữ trẻ tuổi hoặc trung niên. Những triệu chứng của viêm gan mạn tự miễn tương tự viêm gan mạn do virus nhưng thường thấy những biểu hiện tổn thương ngoài gan nặng nề hơn như : đau khớp, viêm động, tĩnh mạch, viêm cầu thận, rối loạn đông máu
  • Những trường hợp nặng thường dẫn tới xơ gan, suy gan, ung thư gan, hôn mê gan
  • Về tiến triển: những bệnh nhân ở mức độ vừa và nhẹ, tổn thương mô học ở mức hạn chế thì tiến triển đến xơ gan là hạn chế. Còn viêm gan mạn tự miễn nặng, men gan Aminotransferase tăng > 10 lần, Globulin máu cao, tổn thương mô học nặng, thì tiến triển đến suy gan và tử vong tới 40% trong vòng 6 tháng nếu không được điều trị.

Viêm gan mạn do rượu, thuốc và nhiễm độc

Là những tổn thương viêm gan do nhiễm độc hoặc do dị ứng, hoặc kết hợp cả hai bởi các thuốc, các độc tố trong tự nhiên và công nghiệp ( hoá chất ). Tổn thương gan do thuốc và chất độc có thể từ nhẹ đến nặng và thậm chí là hoại tử gan lan tràn.

  • Rượu bia là một trong những lý do thông thường nhất làm men gan tăng cao, mà nồng độ của men gan tỉ lệ thuận với mức độ viêm nhiễm của gan.
  • Một số thuốc khi sử dụng kéo dài quá 6 tháng có thể gây ra viêm gan mạn như thuốc chống lao, thuốc gây mê, một số thuốc kháng sinh.
  • Các chất độc công nghiệp như Hydrocarbonchlorid, Naftalin, Diphenylchlorid gây hoại tự lan tràn cấp, nhiễm mỡ gan, viêm gan mạn.

Cách điều trị bệnh viêm gan mạn tính

Trong phòng ngừa và điều trị các bệnh về gan dùng thảo dược thì lành tính, ít tác dụng phụ, có thể sử dụng lâu dài và chi phí không cao. Ngày nay, tại Mỹ và các nước Đông Nam Á, thảo dược đang chiếm một vị trí đáng kể trong việc điều trị hỗ trợ viêm gan, trong đó có 4 loại thảo dược đã được y học thế giới công nhận: Diệp hạ Châu, Nhân trần, Cỏ nhọ Nồi và Râu bắp.

Xem thêm cách điều trị bệnh gan bằng thảo dược tại đây.

image005-2Hình ảnh cây Nhân trần và Diệp hạ Châu

Chế độ chăm sóc và hỗ trợ dành cho người bị viêm gan mạn tính

  • Chế độ dinh dưỡng giảm béo, lành mạnh: Đảm bảo năng lượng: 1.800 – 1.900 kcal/ngày. Nên ăn nhiều bữa nhỏ để giúp hấp thu tốt hơn. Ăn uống đúng giờ, không để cơ thể bị đói.
  • Chất bột đường: có trong gạo, ngũ cốc, trái cây ngọt
  • Chất béo: Nên ăn những món hấp, luộc. Nên dùng dầu thực vật, dầu đậu nành, dầu mè. Chất béo từ cá, trứng, đậu mè. Hạn chế dùng các thức ăn chiên xào, nướng cháy, mỡ, nội tạng động vật
  • Protein (chất đạm):1 – 1,5 g/kg/ngày.

Sử dụng thức ăn hàm lượng đạm cao nhưng ít béo như lòng trắng trứng, thịt gà nạc, thịt heo nạc, cá, sữa đã tách chất béo…Mỗi ngày chỉ cần 200g cá hoặc 100g thịt nạc, trứng và 1 cốc sữa là đủ. Protein từ cá và sữa bò rất tốt cho người yếu gan vì dễ tiêu hóa.

  • Vitamin và khoáng chất:

Nên dùng rau củ và trái cây tươi, mềm, ít xơ, nhiều ngọt để cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất
Mỗi ngày nên ăn ít nhất một loại rau có màu xanh đậm và một loại rau có màu cam (cà rốt, cà chua, bí đỏ.). Trái cây giàu Vitamin C như cam, quýt

  • Chất sắt: nên tránh các loại thực phẩm chứa nhiều chất sắt như thịt đỏ (bò, heo, cừu), gan, huyết, rau lá xanh (rau cải xoong, rau bina, cải xoăn), lúa mạch, yến mạch…trong quá trình điều trị Interferon. Tránh nấu ăn bằng nồi sắt hoặc dùng thuốc bổ có chất sắt.
  • Sữa: nên dùng khoảng 1 – 2 ly sữa/ngày để cung cấp thêm nguồn đạm, canxi, vitamin D cho cơ thể (sữa đậu nành, sản phẩm sữa bò đã tách béo, sản phẩm sữa bò có thành phần chất béo nguồn gốc thực vật), không nên dùng các loại sữa bò nguyên kem. Có thể dùng các chế phẩm từ sữa như: yaourt, phômai
  • Cần tránh: những thực phẩm lạ dễ gây dị ứng, thực phẩm ôi thiu, các chất phụ gia độc hại, phẩm màu tổng hợp, các chất bảo quản thực phẩm

 

image007-2 Người bị viêm gan nên bỏ hoàn toàn rượu, bia và các chất kích thích

Người mắc viêm gan mạn tính nên kiêng hoàn toàn rượu bia. Bỏ hẳn rượu bia sẽ giúp gan hồi phục một phần và đáp ứng tốt các thuốc điều trị viêm gan mạn.

  • Thận trọng trong việc sử dụng thuốc:

Có rất nhiều thuốc ảnh hưởng đến gan: Thuốc chống trầm cảm, thuốc kháng viêm không steroid, thuốc điều trị giảm mỡ trong máu, thuốc điều trị bệnh đái tháo đường, kháng sinh, thuốc kháng nấm, thuốc chống động kinh, hormon. Người bệnh viêm gan mãn không nên tự ý sử dụng các thuốc trên và cần thông báo cho bác sĩ để được thay thế thuốc hoặc điều chỉnh liều và theo dõi tác dụng phụ.

Nhận xét

comments