Viêm gan cấp được đặc trưng bởi sự phá huỷ tế bào gan và sự hiện diện tế bào viêm trong mô gan kéo dài dưới 6 tháng. Nếu không được điều trị kịp thời và chăm sóc đúng mực, viêm gan cấp sẽ chuyển qua viêm gan mạn tính và xuất hiện biến chứng khó lường.

Viêm gan cấp là tình trạng viêm cấp tính của gan do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhiễm khuẩn một trong nhiều thể virus viêm gan A, B, C, D, E. Ngoài ra, bệnh cũng có thể do các virus, các vi khuẩn khác không phải là virus viêm gan gây nên, một vài ký sinh trùng cũng có thể gây viêm gan cấp tính. Các nguyên nhân không nhiễm trùng có thể là do thuốc, độc tố, thiếu máu cục bộ. Đa số bệnh nhân phục hồi sau 1 – 2 tháng. Một số nhỏ kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm rồi chuyển sang viêm gan mạn, xơ gan và ung thư gan.

Phân loại nguyên nhân viêm gan cấp

  • Virus viêm gan: A,B,C,D,E,G
  • Nhiễm ký sinh trùng, các loại virus, vi khuẩn khác
  • Thuốc, rượu và độc tố: thuốc acetaminophen liều cao, thuốc kháng lao, thuốc gây mê
  • Do thiếu máu cục bộ: gặp trong choáng, suy tuần hoàn hay bệnh suy tim phải, chèn ép tim
  • Các nguyên nhân khác hoặc không rõ nguyên nhân.

viêm ganTriệu chứng lâm sàng của viêm gan cấp

Một số người bệnh không có triệu chứng rõ ràng hoặc triệu chứng quá nhẹ nên không phát hiện được bệnh. Một số người bệnh thì có những triệu chứng sau:

Giai đoạn tiền vàng da

  • Mệt mỏi, sốt nhẹ
  • Buồn nôn, chán ăn
  • Đau hạ sườn phải do gan lớn
  • Đau khớp, nhức đầu, nổi ban ở da,.

Giai đoạn vàng da (sau giai đoạn tiền vàng da 3 – 7 ngày)

  • Vàng da, vàng mắt
  • Nước tiểu sậm màu, phân nhạt màu
  • Có thể giảm sốt, giảm mệt mỏi

Giai đoạn phục hồi (sau 4 – 8 tuần kể từ khi có triệu chứng đầu tiên)

  • Vàng da giảm dần, tiểu nhiều, khoẻ hơn, ăn ngon hơn
  • Đôi khi hơi mệt, vàng da có thể kéo dài thêm vài tuần

Viêm gan cấp do virus viêm gan

Triệu chứng lâm sàng

Giai đoạn ủ bệnh: virus nhân đôi và lan truyền nhưng không có triệu chứng
Giai đoạn tiền vàng da: như đã nêu ở trên, các triệu chứng trong giai đoạn này khá giống cảm cúm kèm đau hạ sườn phải
Giai đoạn vàng da: các triệu chứng toàn thân giảm, cảm thấy khoẻ hơn, tuy nhiên vàng da tăng, nước tiểu sậm màu, phân bạc màu, gan và lách vẫn to
Giai đoạn phục hồi: vàng da giảm dần sau 2 – 4 tuần, ăn ngon hơn hoặc vàng da kéo dài dù tình trạng viêm đã giảm.

Các biến chứng và hậu quả

Viêm gan ứ mật

  • Vàng da nổi bật và kéo dài vài tháng sau giai đoạn phục hồi
  • Ngứa nhiều
  • Chán ăn và tiêu chảy kéo dài
  • Thường gặp ở viêm gan A

Viêm gan tái phát

  • Triệu chứng và xét nghiệm gan trở lại bất thường sau giai đoạn phục hồi hoàn toàn vài tuần hay vài tháng
  • Thường gặp ở viêm gan A và trẻ em

Suy gan cấp

  • Thay đổi tình trạng tâm thần như vật vã, lơ mơ, sắp rơi vào hôn mê
  • Phù não
  • Rối loạn đông máu
  • Suy đa cơ quan: hội chứng gan thận, rối loạn nhịp tim, toan chuyển hoá, nhiễm trùng, xuất huyết tiêu hoá, tụt huyết áp,.
  • Phù toàn thân
  • 60% tử vong

Viêm gan do thiếu máu cục bộ

Viêm gan do thiếu máu cục bộ còn gọi là sốc gan hay viêm gan do giảm oxy, là tình trạng tổn thương tế bào gan lan toả do giảm tưới máu cấp tính (như mất nước, mất máu nặng, suy tim, nhiễm trùng, huyết khối động mạch gan, phù nề mạch máu.)

Triệu chứng lâm sàng

  • Buồn nôn, nôn, chán ăn, mệt mỏi và đau hạ sườn phải
  • Vàng da hiếm xảy ra hoặc chỉ thoáng qua

Biến chứng và hậu quả

Suy gan cấp, tuy hiếm xảy ra nhưng là biến chứng nặng đe doạ tính mạng người bệnh

Viêm gan cấp tính do thuốc, rượu và độc tố

Viêm gan cấp tính do thuốc là tình trạng các tế bào gan bị phá hủy do dùng 1 loại thuốc nào đó quá liều lượng hoặc kéo dài, hoặc dùng với liều lượng nhỏ nhưng do phản ứng quá mức của cơ thể với thuốc.

thuoc 1Tế bào gan có thể bị huỷ hoại do dùng thuốc quá liều

Viêm gan do rượu là những tổn thương mô bệnh học của tổ chức gan có liên quan đến việc lạm dụng rượu. Hình ảnh lâm sàng ở những bệnh nhân viêm gan do rượu rất thay đổi từ không có triệu chứng nào đến tổn thương gan nặng nề gây nguy hiểm đến tính mạng với tỉ lệ tử vong cao

Viêm gan cấp tính do nhiễm ký sinh trùng, các loại virus, vi khuẩn khác

  • Ký sinh trùng như amip
  • Vi trùng: nhiễm trùng nặng do Leptospira, thương hàn,.
  • Virus khác: Cytomegalovimo và Epstein – Bar virus, Quai bị, Rubella,.

Cách điều trị bệnh, chế độ chăm sóc và hỗ trợ dành cho người bị viêm gan cấp tính

Hiện vẫn chưa có cách điều trị đặc hiệu đối với viêm gan cấp, chủ yếu là chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi.

  • Người bệnh nên ăn uống nhẹ,  ăn làm nhiều bữa và sử dụng các loại thức ăn dễ tiêu. Cần lưu ý, các triệu chứng của bệnh thường dễ chịu hơn vào buổi sáng, vì vậy người bệnh nên ăn vào buổi sáng nhiều hơn. Tránh ăn các thức ăn nhiều gia vị, dầu, mỡ. Cần ăn nhiều các loại protein được nấu nhừ, bên cạnh đó cũng cần ăn các chất có sơ như cam, cà rốt, chuối, gạo lứt, đậu đỏ, các loại rau xanh. Nên uống nhiều nước, đặc biệt nước cam, chanh vừa tăng lượng sinh tố, vừa tăng lượng nước của cơ thể

fruitUống nhiều nước cam, chanh tốt cho người bị bệnh gan 

  • Tuyệt đối không được sử dụng rượu bia trong giai đoạn này dưới mọi hình thức
  • Chế độ nghỉ ngơi và nằm nghỉ tại giường trong thời kỳ khởi phát và toàn phát, sau đó hoạt động nhẹ nhàng. Ở tư thế nằm, lượng máu qua gan sẽ tăng lên 25-30% so với tư thế đứng, giúp cho gan được tưới máu nhiều hơn.

Trong trường hợp viêm gan cấp tính mức độ nặng, bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện để có được chế độ điều trị và chăm sóc hợp lý. Nếu được chữa trị và chăm sóc tốt, bệnh sẽ giảm nhẹ dần sau 4-6 tuần và có thể phục hồi sau 3 tháng. Ngược lại, nếu không được quan tâm, chăm sóc tốt, một số trường hợp có thể nặng dần dẫn tới viêm gan mạn hoặc các biến chứng khác.

 

 

Nhận xét

comments