(Vg5.vn – 22/12/2017) Vấn đề viêm gan do thuốc khá phổ biến, lên đến 10% trong các phản ứng phụ do thuốc gây ra. Các thuốc hầu hết đều được chuyển hóa tại gan, sau đó sẽ được bài tiết qua mật hoặc thận. Nếu gan bị suy, chức năng chuyển hóa, giải độc và bài tiết thuốc sẽ bị ảnh hưởng. Chính vì vậy, sự tích tụ thuốc do không được chuyển hóa, giải dộc có thể gây ngộ độc thuốc và có thể gây viêm gan do thuốc.

Thuốc gây tổn thương gan chủ yếu qua 2 cơ chế chính:

1. Tổn thương gan do phản ứng đặc dị: cơ chế gây tổn thương gan không liên quan đến liều lượng hoặc thời gian sử dụng thuốc, có thể xảy ra ở người nay nhưng lại không gặp ở người khác. Tổn thương gan là do cơ thể có phản ứng quá mức đối với thuốc, có khi chỉ cần dùng một liều hoặc một viên thuốc vẫn có thể bị viêm gan.

2.Tổn thương gan do quá liều: có một số thuốc khi dùng liều cao, lâu dài hoặc sử dụng chung với một số thuốc khác sẽ gây tương tác thuốc do các thuốc này làm ảnh hưởng đến chức năng chuyển hóa, giải độc của gan.

Cách nhận biết viêm gan do thuốc

Tổn thương gan do thuốc đa số là cấp tính (diễn tiến dưới 6 tháng), gây hoại tử tế bào gan hoặc ngăn chặn sự bài tiết mật. Biểu hiện thông thường của viêm gan do thuốc là mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu, nổi mê dây, mụn nhọt ngoài da. Cũng có nhiều bệnh nhân không có biểu hiện triệu chứng rõ ràng lúc ban đầu, dẫn đến bị viêm gan mạn tính; đến khi phát hiện, gan đã bị xơ há và tổn thương nặng.
Viên gan do thuốc được chẩn đoán dựa vào việc điều tra loại thuốc nào bệnh nhân đã sử dụng và cần loại trừ các nguyên nhân khác có thể gây viêm gan.

Những loại thuốc thường gây tổn thương gan

– Thuốc giảm đau nhóm acetaminophen (paracetamol): viêm gan cấp sẽ xảy ra khi sử dụng lâu dài liều cao (trên 4g/ngày). Những người bị bệnh gan hay uống rượu, được khuyến cáo sử dụng không quá 2g/ngày.

– Thuốc kháng viêm giảm đau không phải steroid (aspirin, diclofenac, profenic…): nhóm thuốc này được sử dụng rộng rãi để trị đau nhức khớp và được xếp vào một trong những thuốc chính gây tổn thương gan. Bệnh nhân có bệnh gan, bệnh thận không được tự ý uống thuốc mà phải hỏi ý kiến bác sĩ.

– Thuốc kháng lao: các thuốc chữa lao như rifamycin, isoniazide và piryrazinamide đều là những thuốc thường gây tổn thương gan.

– Thuốc Nam, thuốc Bắc: quan niệm của người dân về các loại thuốc Nam, thuốc Bắc hoặc các thực phẩm chức năng có nguồn gốc thảo dược hoàn toàn vô hại chưa thật sự đúng đắn. Thật ra bất kỳ loại thuốc nào cũng đều có tác dụng phụ nếu dùng quá liều, quá lâu, phối hợp các vị thuốc không theo tỷ lệ hợp lý đều có thể gây độc cho gan.

– Thuốc tẩy giun: ngày càng nhiều trường hợp viêm gan do thuốc tẩy giun do sử dụng liều cao không có chỉ định của bác sĩ.

– Các thuốc khác như: thuốc trị nấm như ketoconazole; một số thuốc kháng sinh, thuốc trị đái tháo đường, thuốc giảm mỡ máu, thuốc gây mê…

Viêm gan do thuốc điều trị như thế nào?

Hãy ngừng ngay các thuốc nghi ngờ gây độc hại cho gan, kết hợp với điều trị hỗ trợ và chế độ ăn uống hợp lý. Với trường hợp viêm gan mãn tính cần điều trị phức tạp hơn và theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa gan.

*Theo hasld.org

 

Nhận xét

comments