Hoàng đản là một biểu hiện lâm sàng của tình trạng tăng nhiều bilirubin trong máu và là triệu chứng đặc hiệu chỉ điểm cho một bệnh lý ở hệ thống gan mật. Chẩn đoán hoàng đản thường dễ nhưng phải chẩn đoán được nguyên nhân là do bệnh lý của gan hay hệ thống đường mật để từ đó có cách điều trị đúng và phù hợp.

vàng da

Hoàng đản là một chứng thường thấy, biểu hiện lâm sàng chủ yếu là củng mạc (lòng trắng mắt), niêm mạc và da vàng. Triệu chứng này có thể thấy nhiều bệnh, nhưng chủ yếu ở hệ gan mật như hoàng đản tổn thương tế bào gan (viêm gan xơ hóa, ung thư gan), hoàng đản do tắc ống mật (sỏi mật, giun chui ống mật, ung thư đầu tụy) hoặc hoàng đản do tan huyết, sốt rét, bệnh đậu… Quan trọng là phải xác định được nguyên nhân gây bệnh để từ đó tìm ra phương pháp chữa trị phù hợp.

Biểu hiện đặc trưng của hoàng đản

Hoàng đản thường thấy trước hết ở vùng củng mạc, niêm mạc, sau đó tới da toàn thân. Ở những người bị hoàng đản, da thường vàng, vàng ít hoặc vàng nhiều và thường kết hợp với sạm bẩn. Nhưng chủ yếu là vàng ở các niêm mạc, nhất là niêm mạc mắt, mồm và lưỡi. Ngoài ra còn có triệu chứng nước tiểu sẫm màu, vàng như nghệ.

Đối với người bệnh vào độ trung niên, khi quan sát thấy củng mạc vàng, phải chú ý phân biệt với đám mỡ dưới kết mạc, (cái trước là phân bố đều toàn bộ lòng trắng mắt, cái sau phân bố không đều, thường tích tụ ở gần củng mạc trong góc mắt, hơi lồi ra đó là mộng thịt).

Nguyên nhân gây ra hoàng đản

Do tổn thương tế bào gan

Tế bào gan bị tổn thương làm cho mật ở các vi mật quản dễ thẩm thấu vào các vi huyết quản, cùng với đó là các vị trí mật quản cũng bị tổn thương, tiết nhiều chất nhầy làm thành các nút nhầy gây tắc các vi mật quản đó, gây ra hiện tượng hoàng đản.

image007-1 Gan bị tổn thương gây ra hiện tượng hoàng đản

Do tắc mật

Khi mật bị tắc, không xuống được ống tiêu hóa nên ứ lại trong gan và thấm vào máu làm tăng bilirubin máu, gây ra hoàng đản.

Do tan huyết

Khi hồng cầu bị vỡ nhiều đã giải phóng rất nhiều huyết cầu tố, tiền thân của sắc tố mật và gây ra hiện tượng hoàng đản.

Làm gì khi bị hoàng đản?

Khi bệnh nhân thấy mình có triệu chứng hoàng đản như trên thì cần phải hiểu rằng có thể mình sẽ mắc một bệnh lý nào về gan, mật. Vì thế, khi thấy có hiện tượng vàng da, vàng mắt… thì bệnh nhân cần đi khám ngay để tìm ra nguyên nhân gây nên hoàng đản, từ đó có phương án điều trị kịp thời và phù hợp. Những bệnh lý về gan, mật nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng thì có thể dẫn đến những biến chứng nặng nề hơn như xơ gan, ung thư gan … vì thế chúng ta cần hết sức chú ý đến hiện tượng hoàng đản này.

Nhận xét

comments